STADYUM MERSİNDİR
21.06.2011

Son günlerde Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun ve yanındaki kapalı spor salonu ile arazisinin TOKİ ya da bir başka kuruluşa devredilmesi ve karşılığında Yenişehir Belediyesi sınırları içerisinde; daha önce belirlenen bir yerde 30.000 seyirci kapasiteli yeni bir stadyum yapılacağı belirtilmektedir. Bu proje öncelikle söylenti olarak başladı ve son günlerde giderek daha yoğun bir şekilde dillendirilmektedir.

Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu 1946 - 1951 yılları arasında dönemin Mersin Valisi Tevfik Sırrı Gür’ün valiliği sırasında inşa edilmiş ve bu güne kadar Mersinliler tarafından kullanılmıştır. Bu stadyum uzun yıllar boyunca kent tarihinin çok önemli anlarına tanıklık yapmıştır. Hemen hemen tüm Mersinlilerin anıları ile yaşayan bir kentsel mekândır aynı zamanda.

Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu uzun yıllar boyunca kullanılması ve bu süreç içerisinde hemen hiç yenileme çalışmaları yapılmaması nedeni ile eskimiş ve kullanımı zorlaşmıştır. Mersinin artık gerçekten yeni ve modern bir stadyuma gereksinimi vardır. Yeni ve modern stadyumun yer seçimi kararı ile ilgili değerlendirmemiz ayrıdır; ancak yeni stadyumun Mersin’in Akdeniz olimpiyatları adaylığı bir spor kompleksi içerisinde yer almalıdır. Büyüyen ve modern bir Mersin projesi içerisinde, yeni ve modern bir stadyum da önemli bir yer tutmaktadır.

Ancak mevcut Tevfik Sırrı Gür stadyumunun ve arazisinin ticari bir meta olarak kullanılarak yeni ve modern bir stadyum elde edilmesinin düşünülmesi son derece yanlıştır. Son dönemlerde yapılan bütün açıklamalarda bu alanın bir AVM, otel, konut bloğu v. b. gibi bir amaçla kullanıma yönlendirilerek satılması ve bunun bir bedeli olarak yeni ve modern bir stadyum elde edilmesi öngörülmektedir. Kentin ortak varlığının satılması bir süreç olarak başlar ise ertesinde diğer varlıklarının da satışı gündeme gelir. Bu gün stadyum, yarın kültür merkezi, bir başka gün TSGL.

Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun arazisi bir kamu arazisidir. Kamu arazileri başka bir amaçla kullanılamaz, özel mülkiyete devredilemez. Bu anlamda dillendirilen proje olanaksızdır.

Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun arazisi aynı zamanda Müftü deresinin taşkın alanı içerisinde kalmaktadır. Müftü deresinin hemen doğusunda ve bu arazinin karşısında yer alan eski askeri kışla alanı ile birlikte kenti ikiye bölen Müftü deresinin denize kavuştuğu noktada bir kentsel delta yaratmaktadır. Bu anlamda, kentin nefes alma noktası haline gelmiştir.

Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun arazisinin çeperinde yer alan yol aksları, yoğun bir yatırıma izin verebilecek yol kesitlerine sahip değildir. Gerek kuzeyinde yer alan Silifke Caddesi ve gerekse güneyinde yer alan İsmet İnönü Bulvarı anılan anlamlardaki bir yatırımın bölgeye ekleyeceği yeni trafik yükünü karşılayamayacaktır.

Bölge bugün bile trafik açısından sıkıntılı bir durumda iken; yeni bir yoğunluk yüklemesi yeni sorunlar yaratacaktır.

Unutulmamalıdır ki; her yönetsel sistem gibi Cumhuriyette, bir ideolojiye ve her ideoloji gibi bir toplum projesine sahiptir. Cumhuriyet aynı zamanda kendi ideolojisi doğrultusunda, kendi gelenekselinden beslenen, ama onu yeniden yorumlayan, değiştiren ve yeniden biçimlendiren bir modernite kavramını ve bu modernite kavramından beslenen kendi mimarlığını yaratmıştır. Cumhuriyet kendi mimarlık biçimini, toplumsal dönüşüm kavramı içerisinde eğitim, kültür ve spor yapılarında özellikle kullanmıştır. Bu toplum projesi içerisinde, bir Cumhuriyet valisi olarak Mersin’de görev yapan vali Tevfik Sırrı Gür, Mersin’in bir Cumhuriyet kenti olarak biçimlenmesi için eğitim, kültür ve spor yapılarının yapılmasını sağlamış ve Cumhuriyetin ideolojisi bağlamında tüm bu yapıların Cumhuriyetin mimarlığı ile biçimlenmesine özen göstermiştir.

Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ideolojisinde yer alan modernite kavramı içerisinde bir toplumsal dönüşüm projesinin, Mersinde ki özenli yansımalarından birisidir. Bu anlamı ile, Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu bir Cumhuriyet yapısıdır. Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu, kentin belleğidir. Kentin belleği, gelecek nesillere aktarılması gereken bir kültür varlığıdır. Kültürel varlıklarımız satılamaz.

Mersin’in artık gerçekten yeni ve modern bir stadyuma gereksinimi vardır. Yeni ve modern bir stadyum yapılmalıdır. Yeni ve modern bir stadyum yapıldığı takdirde Tevfik Sırrı Gür stadyumunun ve arazisinin nasıl ve ne amaçla kullanılacağına doğru bir şekilde karar verilmelidir.

Önerimiz, Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun kapalı tribününün korunması kaydı ile arazi kullanımına yönelik fikir projesi yarışması açılması ve Mersin’in kalbinin kullanımına Türkiye’nin karar vermesidir. Mimarlar Odası Mersin Şubesi bu konuda üzerine düşen görevi yapmaya hazırdır.

MERSİN, CUMHURİYETİN KURDUĞU BİR KENTTİR. CUMHURİYETİN KENTE KAZANDIRDIĞI KÜLTÜR VARLIKLARI SATILIK DEĞİLDİR.

Aylar önce bu açıklamayı yapmış idik. Bunun hemen ertesinde önce 2013 Akdeniz oyunlarının Mersinde yapılması kesinleşti. Daha sonra Mersinin temsilcisi MİY, süper ligde yer almaya hak kazandı. Bu son derece güzel gelişmeler sonrasında yeni stadyum söylemi kentte dillendirilmeye başlandı. Ama kentimizin hemen tüm yöneticileri, var olan TSG stadyumunun korunması, revize edilmesi ve kullanılması gerektiğini belirttiler. Bu da son derece mutluluk verici söylemlerdi.

Ancak geldiğimiz noktada artık “ Kentin belleği niteliği taşıyan , gelecek nesillere aktarılması gereken bir kültür varlığı “ ‘nın yenilenmesinden çok; yenileme adı altında bir mimari değerin yok edilme süreci yaşanmaktadır. Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu var olan; daha doğrusu artık yok edilen biçimlenmesi ile, Cumhuriyetin yarattığı bir mimari akımın kentimizdeki en önemli örneklerinden birisidir. Korunması, gelecek nesillere aktarılması gerekiyor idi. Ama tam tersine; korumak yerine iyileştirme adına yok edilmesi tercih edilmiştir. 

Bu yok ediliş süreci başlatılmadan önce, resmi olarak hiçbir kuruma; ne Yenişehir belediyesine, ne de Büyükşehir belediyesine bilgi verilmemiştir.

Yapılacak olan yenilemenin nitelikleri ile ilgili hiçbir kurumdan; Anıtlar Kurulundan, Üniversiteden, Belediyelerden, Mimarlar Odasından ve akla gelebilecek duyarlı hiçbir kurumdan görüş alınmamış ve kentle paylaşılmamıştır.

Yapının müelliflik hakları yok sayılmış ve hiçbir araştırmaya girilmeksizin; bir sanat eseri üzerinde değişiklik amacı güden izinsiz bir çalışma başlatılmıştır.

Yapılan amacı ne olursa olsun; bir kültürel değerin yok edilmesidir.

Artık, Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun, bir Cumhuriyet yapısı olmasından bahsedilemez.

Artık, Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun, kentin belleği olduğundan söz edilemez.

Artık, Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumunun, gelecek nesillere aktarılması gereken bir kültür varlığı olarak adlandırılmaması gerekir.

Artık, Mersin Tevfik Sırrı Gür stadyumu yoktur.

Sabri KONAK
Mimarlar Odası Mersin Şube Başkanı